Saudi Arabia, İran savaşının yarattığı aksamalara karşın petrol ihracatını normal düzeyin yarısının üzerine taşıdı. Bu tablo, krallığın Strait of Hormuz'u atlatmak için devreye aldığı kapsamlı acil planın ilk başarı sinyali sayılıyor. Saudi Aramco'nun batı sahili kapasitesini hızla faaliyete geçirmesi, Asya rafinerilerinin spot arz akışını korumasına olanak tanıdı. VLCC ve Suezmax tonajının Kızıldeniz'e yönelmesi Cape of Good Hope rotasını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı ve ton-mil talebini belirgin şekilde artırdı. Bab el-Mandeb üzerinden Suez Canal'a akan yükler için ise Houthi tehdit profilinin yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor.
Hormuz fiilen kapanmışken Saudi Arabia, petrolü 1.200 kilometre uzunluğundaki bir boru hattıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına yönlendirdi. Aynı anda büyük bir tanker filosu yükleme için limana yığıldı. Bloomberg'in derlediği takip verilerine göre son beş günde Yanbu'dan ortalama günlük 4,19 milyon varil sevkiyat yapıldı. Bu rakam, krallığın savaş öncesi yaklaşık 7 milyon varillik günlük ihracatının önemli bir dilimini karşılarken, bu limanın önceki ~1,4 milyon varillik hacminin çok üzerinde. East-West boru hattının tam kapasitede çalıştırılması ise pompa istasyonlarının teknik sınırlarını, API gravity kalite uyumunu ve terminal slot planlamasını zorlu bir teste tabi tutuyor.
Dünya petrolünün yaklaşık beşte biri normalde dar geçit Hormuz üzerinden akıyor; bölgedeki üreticiler depolama kapasiteleri dolmaya başlayınca üretimi kısıtlamak zorunda kaldı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), savaşın petrol piyasası tarihinin en büyük arz aksamasını tetiklediği uyarısında bulundu. Alternatif bir güzergaha sahip tek büyük üretici Saudi Arabia. United Arab Emirates'in Gulf of Oman'a uzanan boru hattı bulunuyor; ancak bağlı olduğu Fujairah limanı insansız hava aracı saldırıları nedeniyle defalarca yüklemeyi askıya almak zorunda kaldı. SPR (Strategic Petroleum Reserve) tartışmaları, OPEC+ ek arz koordinasyonu ve spot premia sıçraması ise küresel rafineri marjlarını ve jet yakıtı arz akışlarını doğrudan baskıya aldı.
Saudi Arabia petrolü yeniden yönlendirmeye odaklanırken tankerler ülkenin Kızıldeniz kıyısı açıklarında bekleme kuyruğuna girdi. En az 32 süpertanker ve Suezmax gemisi Yanbu yakınında yük almak için sırada; diğerleri hâlâ yola çıkıyor. Kısa vadeli yükleme ortalamaları dalgalı seyrediyor; ancak Saudi Arabia Kızıldeniz limanlarından yabancı alıcılara yönelik yüklemeleri artıracağını açıkladı ve uzun vadeli müşterilerine Yanbu üzerinden tedarik seçeneği sundu. Devlet petrol şirketi Saudi Aramco, Yanbu ihracat hacimleri hakkındaki yorum taleplerine yanıt vermedi. VLCC demuraj maliyetleri ve bekleme süreleri, charter party sözleşmelerindeki laytime/demurrage maddelerinin yeniden müzakere edilmesini zorunlu kılıyor. Saudi Arabia'nın Yanbu hamlesi, küresel enerji tedarik zincirinde altyapı yedeklerinin bir kriz anında nasıl hızla devreye sokulabileceğini gösteren kritik bir örnek vaka haline geldi.
Önemli Notlar:
1. Yanbu'dan günlük ihracat 4,19 milyon varile çıktı; savaş öncesi 7 milyon varillik ortalamanın yarısının üzerinde.
2. 1.200 km East-West boru hattı, Hormuz'u devre dışı bırakmanın ana koridoru.
3. Kızıldeniz'de en az 32 VLCC/Suezmax bekleme halinde.
4. BAE'nin Fujairah rotası drone saldırılarıyla defalarca sekteye uğradı.
5. IEA, savaşın tarihin en büyük arz aksamasını yarattığını vurguladı.
Geri bildirimleriniz olursa bizleri mutlu edersiniz.
