Tedarik Zinciri

Tahmin Etmek ve Hazırlık Yapmak: Aksaklıklara Yanıt Vermede Büyüyen Boşluk

Yazar: Sedat Onat
Konteyner gemisi temsili görsel
Tahmin Etmek ve Hazırlık Yapmak: Aksaklıklara Yanıt Vermede Büyüyen Boşluk
0:00
0:00

Tedarik zinciri aksaklıkları neredeyse her sektörde kalıcı bir gerçeğe dönüştükçe şirketler bir sonraki büyük şoku tahmin etmede şüphesiz daha iyi hale geldi. Ancak neyin geleceğini bilmek ile bu bilgiyi hızlı hareket etmek ve kritik, zamana karşı yarışan kararlar almak için gerçekten kullanmak arasındaki boşluk kapanmadı. Son yıllarda sektörün ağırlıklı odağı, aksaklıkları önceden tahmin edecek doğru araçlara sahip olmak üzerine kuruldu.


MHI'nın 2024 sonunda 700'den fazla tedarik zinciri profesyoneliyle yürüttüğü ankete göre katılımcıların yüzde 40'ı zaten öngörücü analitik kullandığını söylüyor; ek yüzde 87 ise önümüzdeki beş yıl içinde kullanmayı planlıyor. PwC'nin 2025 başında 610 tedarik zinciri yöneticisiyle yaptığı ayrı bir ankette ise yarısından fazlası tedarik zinciri aksaklıklarını öngörmek için yapay zeka kullandığını bildirdi; ek yüzde 31 teknolojiyi hâlâ test etme ve pilot aşamasında.


Peki bu kadar sistem kurulmuşken şirketler neden gerekli bilgilere sahip olduktan sonra hâlâ yavaş yanıt veriyor? Satın alma yazılımı sağlayıcısı Fairmarkit'in operasyon başkan yardımcısı Erin McFarlane şöyle açıklıyor: "Bir şeyin yaklaştığını tahmin edebilmek, o acil durum gerçekleştiğinde uygulamaya geçebilmek kadar önemli değil. Dünyanın dört bir yanında farklı sektörlerden müşterilerle çalışırken bunun evrensel bir sorun olduğunu gördüm."


DP World'ün Kasım 2025'te 150'den fazla üst düzey tedarik zinciri yöneticisiyle yaptığı anket, firmaların büyük çoğunluğunun jeopolitik dalgalanmanın süreceğini öngördüğünü ortaya koydu. Kinaxis, o9 Solutions, Coupa, SAP IBP, Blue Yonder ve Anaplan gibi S&OE (Sales & Operations Execution) ve control tower sağlayıcıları, tahmin-yanıt boşluğunu kapatmak için autonomous decisioning ve agentic AI mimarilerine odaklanıyor. RPA, digital twin ve scenario modeling planlama döngüsünü dakikalara indiriyor — ancak süreç yetkilendirmesi, veri kalitesi ve kurumsal hazırlık olmadan teknoloji tek başına bu boşluğu kapatalamaz.